Vlaanderen hervormt verkooprecht en vereenvoudigt registratiebelasting vanaf 1 juni 2018

Via het decreet van 18 mei 2018 hervormt Vlaanderen zijn verkooprecht en vereenvoudigt het zijn registratiebelasting. Het nieuwe decreet brengt daarvoor een aantal belangrijke en ingrijpende wijzigingen aan in de Vlaamse Codex Fiscaliteit van 13 december 2013 (VCF).

Blikvanger van deze hervorming is de afschaffing van het 'klein beschrijf' waarvan een natuurlijk persoon die een woning met een 'bescheiden KI' aankocht, kon genieten, en van de abattementen. In de plaats daarvan komt een nieuw verlaagd tarief van 7% (in sommige gevallen verlaagd tot 6% of 1%) voor natuurlijke personen die in het Vlaams Gewest een gezinswoning aankopen om die als hoofdverblijfplaats te gebruiken.

De nieuwe regels zijn van toepassing op verkoopovereenkomsten die worden afgesloten vanaf 1 juni 2018.

Hierna volgt een overzicht met daarin de belangrijkste krachtlijnen van deze hervorming.

Klein beschrijf vervangen door 7%-tarief

Het tarief voor natuurlijke personen die een gezinswoning aankopen om die als hoofdverblijfplaats te gebruiken, daalt van 10% naar 7%.
Dit tarief vervangt de gunstregimes van het abattement (waarbij de heffingsgrondslag met een bepaald bedrag wordt verminderd) en het klein beschrijf (van 5%) waarvan een natuurlijk persoon die een woning met een 'bescheiden KI' aankocht, kon genieten.

Het nieuwe tarief van 7% geldt enkel voor bestaande woningen, niet voor bouwgronden. Daarvoor blijft - net zoals voor andere aankopen, zoals tweede eigendommen of buitenverblijven, of goederen voor handels- of landbouwdoeleinden - het gewone tarief van 10% bestaan.

Extra korting van 5.600 euro

Voor de overgang van het tarief van 5% naar 7% is er een extra korting van 5.600 euro voor goedkopere woningen. Deze korting geldt op voorwaarde dat de heffingsgrondslag niet hoger is dan 200.000 euro.
Voor de kernsteden en de Vlaamse Rand rond Brussel, wordt dit grensbedrag waarbij men recht heeft op deze rechtenvermindering, verhoogd tot 220.000 euro. Vlaanderen wil hiermee een extra ondersteuning bieden aan wonen in stedelijk gebied of de Rand, waar de vastgoedprijzen hoger liggen.

Tot de 'kernsteden' behoren de gemeenten Aalst, Antwerpen, Boom, Brugge, Dendermonde, Genk, Gent, Hasselt, Kortrijk, Leuven, Mechelen, Oostende, Roeselare, Sint-Niklaas, Turnhout en Vilvoorde.

Tot de 'gemeenten van de Vlaamse Rand rond Brussel' behoren de gemeenten Affligem, Asse, Beersel, Bertem, Bever, Dilbeek, Drogenbos, Galmaarden, Gooik, Grimbergen, Halle, Herne, Hoeilaart, Huldenberg, Kampenhout, Kapelle-op-den-Bos, Kortenberg, Kraainem, Lennik, Liedekerke, Linkebeek, Londerzeel, Machelen, Meise, Merchtem, Opwijk, Overijse, Pepingen, Roosdaal, Sint-Genesius-Rode, Sint-Pieters-Leeuw, Steenokkerzeel, Ternat, Tervuren Vilvoorde, Wemmel, Wezembeek-Oppem, Zaventem en Zemst.

7%-tarief verlaagd tot 6% bij energetische renovatie

Het tarief van 7% wordt verlaagd tot 6% indien de gezinswoning ingrijpend energetisch wordt gerenoveerd (vergroening) binnen de 5 jaar na de aankoop. Met een analoge extra korting van 4.800 euro voor goedkopere woningen.

Ook deze korting geldt op voorwaarde dat de heffingsgrondslag niet hoger is dan 200.000 euro, waarbij het grensbedrag waarbij men recht heeft op deze rechtenvermindering wordt verhoogd tot 220.000 euro voor de kernsteden en de Vlaamse Rand rond Brussel.

7%-tarief verlaagd tot 1% bij aankoop onroerend erfgoed

Een natuurlijk persoon die een woning aankoopt die kwalificeert als 'onroerend goed', om te betrekken als gezinswoning, en in die woning bepaalde investeringen uitvoert, betaalt slechts een verkooprecht van 1%, in plaats van 7%.

7%-tarief voor woning aangekocht om te verhuren aan een SVK

Een natuurlijk persoon die een gezinswoning aankoopt en die woning binnen de 3 jaar aan een erkend sociaal verhuurkantoor (SVK) verhuurt voor minimaal 9 jaar kan ook genieten van een tarief van 7% (in plaats van 10%).

Overige voordeelregimes

Bij de aankoop van een bouwgrond zal telkens het 10%-tarief gelden. Hierop gelden geen abattementen meer, maar eventueel kan de meeneembaarheid worden toegepast binnen de bestaande limieten en toepassingsvoorwaarden.

Het voordeeltarief voor de aankoop van kleine landgoederen wordt opgeheven, gelet op de gelijkaardige koppeling die hiervoor met het kadastraal inkomen wordt gelegd. Bovendien wordt het regime amper nog toegepast (25 aktes in 2016).

Andere verlaagde tarieven, zoals het tarief van 1,5% voor sociale woningen, en 4% voor beroepspersonen, blijven ongewijzigd behouden.

Plafond meeneembaarheid

Het absoluut plafond van het per verrichting in het kader van de meeneembaarheid verrekenbaar of terug te geven bedrag blijft 12.500 euro.
Sinds de invoering van dit plafond, ruim 15 jaar geleden, is het bedrag ervan ongewijzigd gebleven. Omwille van de inflatie en de prijsstijging van het onroerend wordt dit bedrag voortaan geïndexeerd zodat het gelijke tred houdt met de ontwaarding. Voor de transparantie van de bedragen, wordt hiervoor gewerkt met een springindex van 500 euro.

De meeneembaarheid van vroeger betaalde verkooprechten blijft behouden. Voortaan zal deze gecombineerd kunnen worden met het voordeel van het nieuwe tarief van 7% (of 6% bij ingrijpende renovaties) bij de aankoop van de enige gezinswoning.
Indien de koper dus de voorwaarden van zowel het gezinstarief, eventueel gecombineerd met de rechtenvermindering, als de meeneembaarheid vervult, kan hij beide voordelen cumuleren.

In werking

Het decreet van 18 mei 2018 is van toepassing op verkoopovereenkomsten afgesloten vanaf 1 juni 2018.

Bron: Decreet van 18 mei 2018 houdende wijziging van de Vlaamse Codex Fiscaliteit van 13 december 2013, wat betreft de hervorming van het verkooprecht en vereenvoudigingen in de registratiebelasting, BS 28 mei 2018.

Zie ook:
Vlaamse Codex Fiscaliteit van 13 december 2013 (VCF), BS 23 december 2013.