Pakket maatregelen moet interlandelijke adoptie in Vlaanderen aanwakkeren

Het aantal interlandelijke adopties in Vlaanderen is sinds de publicatie van het basisdecreet in 2012 sterk gedaald. Heel wat regels blijken in de praktijk immers onduidelijk en inefficiënt. De Vlaamse decreetgever komt daarom met een reeks aanpassingen die het tij moeten keren.

Naar één dienst voor maatschappelijk onderzoek

Momenteel zijn er 3 diensten voor maatschappelijk onderzoek. Maar daar wil Vlaanderen van af. Er zijn immers grote werkingsverschillen tussen de diensten. Bovendien varieert het aantal positieve en negatieve beoordelingen van kandidaat-adoptanten.

Er wordt daarom geopteerd om één grotere dienst te erkennen en te subsidiëren. Eén dienst werkt efficiënter, bevordert expertiseopbouw en beoordeelt alle kandidaat-adoptanten op dezelfde manier.

Nazorg

De nazorg dat een adoptiedienst biedt, moet meer omvatten dan de zorg in de 'eerste' fase na de adoptie. De nazorg houdt meer in dan informatie geven over nazorg en de adoptant en het geadopteerde kind bijstaan onmiddellijk na de aankomst in het gezin en gedurende de eerste fase van hechting en integratie. De connotatie 'eerste' wordt daarom geschrapt.

Het decreet bepaalt nu ook uitdrukkelijk dat adoptiediensten de adoptanten in het kader van adoptiebemiddeling psychosociale bijstand moeten geven.

In dit kader wordt ook verduidelijkt dat het Steunpunt Adoptie niet alleen moet optreden als informatiepunt inzake nazorg, maar ook zelf nazorg moet verstrekken. Het steunpunt moet voortaan ook een netwerk opzetten met bestaande adoptiesensitieve algemene en gespecialiseerde welzijns- en gezondheidsdiensten, en met de trefgroepen van geadopteerden en adoptanten. Dat moet zorgen voor meer efficiëntie bij doorverwijzingen.

Rechtsgevolgen

De Vlaamse regering wordt verplicht om de rechtsgevolgen ten aanzien van kandidaat-adoptanten te regelen als een adoptiesamenwerking van een adoptiedienst met een buitenlands kanaal, al dan niet door het Vlaams Centrum voor Adoptie, wordt stopgezet of opgeschort of als het kanaal als niet-actief wordt beschouwd. Dat moet kandidaat-adoptanten de mogelijkheid geven om over te stappen op een andere wachtlijst met respect voor hun anciënniteit. Tot nog toe kwam men bij het kiezen van een ander kanaal helemaal achteraan terecht.

Inzage in adoptiedossier

Vanaf de leeftijd van 12 jaar heeft een geadopteerde recht op inzage in zijn adoptiedossier. Voor interlandelijke adoptie moet de geadopteerde zijn verzoek richten aan het Vlaams Centrum voor Adoptie (VCA) maar voor binnenlandse adoptie is de adoptiedienst het aanspreekpunt. Het wijzigingsdecreet wil de bepalingen nu op elkaar afstemmen zodat inzage in een dossier voortaan zowel bij het VCA als bij de adoptiedienst kan.

Uiterlijk 1 september 2018

Het is nog niet duidelijk vanaf wanneer de nieuwe bepalingen zullen gelden. De datum van inwerkingtreding moet nog door de Vlaamse regering worden vastgelegd. De Vlaamse decreetgever legt wel een deadline vast: 1 september 2018.

Bron: Decreet van 16 maart 2018 houdende wijziging van het decreet van 20 januari 2012 houdende regeling van de interlandelijke adoptie van kinderen, BS 5 april 2018.