Strengere GAS-wet treedt op 1 januari 2014 in werking

Op 1 januari 20014 treedt de nieuwe GAS-wet in werking. Gemeenten kunnen dan een pak meer feiten beboeten. Nieuw in de lijst zijn bijvoorbeeld parkeerovertredingen. Daarnaast stijgt de maximumboete tot 350 euro voor volwassenen en 175 euro voor minderjarigen. Verder daalt de leeftijd waarop je een sanctie riskeert van 16 naar 14 jaar, doet gemeenschapsdienst zijn intrede als alternatieve maatregel, kunnen meer ambtenaren overtredingen vaststellen en wordt de duur van de procedures ingekort.

Identieke GAS in gemeenten van zelfde politiezone

In de toekomst kunnen de gemeenteraden in een meergemeentezone beslissen om een algemeen politiereglement goed te keuren dat geldt voor de hele zone of voor alle zones van hun gerechtelijk arrondissement. Alle betrokken gemeenten kunnen dan dezelfde GAS-boetes opleggen.

De mogelijkheid komt er ook voor de 6 zones van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. De gemeenteraden van de 19 gemeenten van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest kunnen een gezamenlijk politiereglement aannemen.

Meer inbreuken

Gemeenten kunnen niet alleen gemeentelijke administratieve sancties opleggen voor inbreuken die ze zelf als overlast definiëren, maar ook voor gemengde inbreuken die door de wetgever zijn opgelijst. Die lijst wordt nu gewijzigd.

Vanaf 2014 kunnen bedreigingen met een aanslag op personen of goederen en het geven van valse inlichtingen over aanslagen alleen nog strafrechtelijk gesanctioneerd worden. Ze komen dus niet meer voor op de lijst met gemengde inbreuken.

Er komen echter ook een pak nieuwe misdrijven bij. Gemeenten zullen immers ook GAS-boetes kunnen opleggen voor alle 'overtredingen op het stilstaan en parkeren' uit de Wegcode. Er wordt wel uitdrukkelijk een uitzondering gemaakt voor parkeerovertredingen op autosnelwegen. Nieuw zijn ook de mogelijke boetes voor overtredingen van de bepalingen m.b.t. verkeersbord C3 (verboden toegang in beide richtingen), vastgesteld door 'automatisch werkende toestellen' of slimme camera's.

Momenteel kunnen gemeenten al boetes opleggen voor misdrijven zoals beledigingen, grafschennis en nachtlawaai.

Hogere maximumboete en gemeenschapsdienst

Volwassenen kunnen voortaan een boete krijgen tot maximum 350 euro. Dat is 100 euro meer dan vandaag. Voor minderjarigen ligt de maximumgrens vanaf 2014 op 175 euro i.p.v. 125 euro. De nieuwe GAS-wet verduidelijkt dat GAS-boetes na 5 jaar verjaren, te rekenen vanaf de datum waarop ze moeten betaald worden. Deze termijn kan gestuit worden.

De wetgever introduceert tegelijkertijd 2 alternatieve maatregelen voor de administratieve geldboete: de gemeenschapsdienst en de lokale bemiddeling. Een gemeenschapsdienst wordt gedefinieerd als 'een prestatie van algemeen belang uitgevoerd door de overtreder ten gunste van de collectiviteit'. Denk hierbij aan een verplichte opleiding of werken van algemeen nut. Voor meerderjarigen mag deze sanctie maximum 30 uur bedragen, voor minderjarigen 15 uur. Bovendien moet ze binnen het half jaar worden uitgevoerd. Bij lokale bemiddeling krijgt de overtreder de kans om, door tussenkomst van een bemiddelaar, de veroorzaakte schade te herstellen of schadeloos te stellen of om het conflict te doen bedaren.

Ook een plaatsverbod wordt mogelijk. In eerste instantie voor één maand, maar de maatregel is twee maal hernieuwbaar. Naast de boetes en alternatieve maatregelen behouden de gemeenten ook nog steeds de mogelijkheid om een door hen verleende vergunning of toestemming administratief te schorsen of in te trekken en om een inrichting tijdelijk of definitief te sluiten.

Let wel, voor parkeerovertredingen en overtredingen van het verkeersbord C3 kan alleen een administratieve geldboete worden opgelegd. Bovendien zullen de gemeenten niet zelf het bedrag van de boetes kunnen bepalen. Er komt nog een Koninklijk besluit hierover waarbij de inbreuken in 4 categorieën worden ingedeeld in functie van de ernst voor de verkeersveiligheid en mobiliteit.

Minimumleeftijd van 16 naar 14 jaar

De leeftijd waarop een minderjarige een administratieve geldboete kan krijgen, wordt teruggebracht van 16 naar 14 jaar.

Wanneer een gemeente in zijn algemeen politiereglement voorziet dat minderjarigen een administratieve geldboete kunnen krijgen, zijn ze verplicht om alle minderjarigen en hun ouders of voogden op de hoogte te brengen van de inbreuken die met GAS kunnen bestraft worden. Gemeenten zijn verplicht om lokale bemiddeling voor te stellen aan minderjarigen. De minderjarige kan vragen dat zijn ouders of voogd hierbij betrokken wordt. Wanneer lokale bemiddeling wordt geweigerd kan de gemeente kiezen voor een administratieve geldboete of gemeenschapsdienst. Toch kan de gemeente voor dat het ook maar één van de opties kiest, een procedure van ouderlijke betrokkenheid opstarten om een administratieve procedure te vermijden.

Minderjarigen waarvoor een administratieve procedure wordt opgestart, kunnen zich laten bijstaan door een advocaat. Die mag ook aanwezig zijn tijdens de bemiddelingsprocedures.

Meer ambtenaren bevoegd om overtredingen vast te stellen

In de toekomst zullen niet alleen politieambtenaren of bepaalde gemeentelijke ambtenaren overtredingen kunnen vaststellen. De wetgever laat toe dat ook bijzondere veldwachters, provinciale en gewestelijke ambtenaren vaststellingen kunnen doen, net als de personeelsleden van de intergemeentelijke samenwerkingsverbanden en autonome gemeentebedrijven en de aangewezen personeelsleden van de openbare vervoersmaatschappijen. Zij het onder voorwaarden.

De administratieve procedures waarbij een boete wordt opgelegd, mogen nog maar 6 maanden duren. In geval van gemeenschapsdienst of bemiddeling is dat 12 maanden.

Onmiddellijke inning GAS-boete

Vanaf 2014 is het systeem van onmiddellijke inning van toepassing voor GAS-boetes. Het gebruik wordt wel beperkt tot de louter administratieve inbreuken en de inbreuken m.b.t. het stilstaan en parkeren.

Bovendien mogen alleen de personeelsleden van het operationeel kader van de federale en lokale politie deze optie kiezen. En dat uitsluitend voor personen die geen woonplaats of vaste verblijfplaats hebben in ons land.

Verplicht GAS-register

De gemeenten zullen ook een register moeten bijhouden van de GAS-boetes die ze hebben opgelegd. Heel wat gemeenten doen dit nu al. De manier waarop wordt nu echter duidelijk omschreven. Zo kunnen meerdere gemeenten beslissen om samen een register bij te houden op basis van hun algemene politiereglementen.

Gegevens worden 5 jaar bewaard vanaf de datum dat de sanctie werd opgelegd of de alternatieve maatregelen werd voorgesteld. Daarna wordt de informatie vernietigd of geanonimiseerd.

Opheffing artikel 119ter Nieuwe Gemeentewet

Artikel 119ter van de Nieuwe Gemeentewet wordt op 1 januari 2014 opgeheven. Voortaan verwijst de Nieuwe Gemeentewet rechtstreeks naar de wet van 24 juni 2013.

De procedures die op 1 januari 2014 lopende zijn, blijven onderworpen aan de oude bepalingen. De nieuwe GAS-wet is met andere woorden alleen van toepassing op inbreuken die na 1 januari 2014 gepleegd worden.

Bron: Wet van 24 juni 2013 betreffende de gemeentelijke administratieve sancties, BS 1 juli 2013.

Zie ook
Nieuwe Gemeentewet.(art. 119bis en art. 119ter)
Wetsontwerp betreffende de gemeentelijke administratieve sancties, Parl. St. Kamer 2013, nr. 53K2712/001.