Betere bescherming van de energieafnemers

Met een besluit van 7 september 2012 verbetert de Vlaamse regering de bescherming van de afnemers van elektriciteit en aardgas. En dan vooral van zij die energieschulden hebben of van wie de energietoevoer werd afgesneden. De regering werkt ook aan de kwaliteit van de sociale statistieken die de energieleveranciers en netbeheerders moeten opstellen.

Jaaroverzicht van kosten en schulden

Als een leverancier van elektriciteit of aardgas het leveringscontract van een huishoudelijke afnemer wil opzeggen, moet hij de betrokkene een opzeggingsbrief sturen met daarin de duurtijd van de opzeggingstermijn (minstens 60 dagen) en de bepaling dat de klant ten minste 8 dagen vóór het einde van de opzeggingstermijn een nieuw leveringscontract zal moeten sluiten als hij verder elektriciteit of gas wil krijgen. In de opzeggingsbrief staat nog wat de gevolgen zullen zijn als de afnemer niet, of niet tijdig een nieuw contract sluit. De leverancier brengt ook de distributienetbeheerder op de hoogte, want die zal de energiebevoorrading moeten overnemen als de klant geen maatregelen neemt om over te stappen naar een andere leverancier. De distributienetbeheerder brengt op zijn beurt de klant op de hoogte en herhaalt wat de leverancier al vertelde in zijn opzeggingsbrief.

De distributienetbeheerder moet nu in die brief ook de indicatieve totale kosten voor elektriciteit of gas op jaarbasis vermelden, en dit zowel tegen het (dure) tarief dat de distributienetbeheerder zelf aanrekent aan een gemiddeld gezin, als tegen het laagste tarief van een commerciële leverancier.
Deze verplichting gaat in op een datum die nog bij ministerieel besluit zal worden bepaald.

Daarnaast bezorgen de distributienetbeheerders ook hun niet-beschermde afnemers, die geen energieschulden hebben, een jaarlijks overzicht van de indicatieve totale kosten, en dit zowel tegen hun eigen tarief, als tegen de tarieven die de energieleveranciers zouden aanrekenen.
Ook deze verplichting gaat pas in wanneer minister van Energie, Freya Van Den Bossche, de vorm en inhoud van het indicatieve overzicht heeft vastgesteld.

De netbeheerders bezorgen hun huishoudelijke afnemers met schulden ook jaarlijks een overzicht van de nog openstaande schulden. Het overzicht vermeldt niet alleen de eigenlijke openstaande bedragen, maar ook de kosten die aan die openstaande bedragen verbonden zijn, zoals de achterstallige interesten, aanmaningskosten, enzomeer.

Onmiddellijke heraansluiting

De netbeheerders zijn verplicht om de toevoer van elektriciteit of aardgas terug op te starten als de huishoudelijke afnemer al zijn schulden heeft vereffend, als de lokale adviescommissie beslist heeft tot heraansluiting, enz. De netbeheerder krijgt doorgaans 5 werkdagen de tijd om de heraansluiting door te voeren. Maar dat is niet het geval wanneer de VREG zelf beslist dat een huishoudelijke of niet-huishoudelijke afnemer terug moet worden aangesloten. In dat geval moet de heraansluiting binnen de 24 uur plaatsvinden.

Opvolging van klachten

Alle huishoudelijke afnemers moeten de mogelijkheid hebben om inlichtingen te vragen en klachten in te dienen over de energielevering of facturatie. De energieleveranciers moeten die klachten registreren en erover rapporteren aan de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt (VREG), op de wijze die de VREG oplegt.
Ook de netbeheerders moeten klachten behandelen en erover rapporteren op de wijze die de VREG voorschrijft.

Permanent bereikbaar

De leveranciers moeten er bovendien voor zorgen dat zij tijdens de kantooruren permanent bereikbaar zijn voor OCMW-medewerkers en medewerkers van sociale huisvestingsmaatschappijen of centra voor algemeen welzijnswerk, die klanten bijstaan op energievlak.

Geen reden om een klant te weigeren, tenzij?

Leveranciers mogen geen enkele huishoudelijke afnemer weigeren als klant, tenzij om één van de redenen die nu expliciet worden ingeschreven in het Energiebesluit. Namelijk:

omdat de leverancier zich beperkt tot een geografisch omlijnde afzetmarkt (en de klant daar dus buiten valt);

omdat de afnemer is aangesloten op een distributienetgebied waar de leverancier nog niet levert;

omdat de leverancier alleen levert aan bepaalde segmenten van afnemers (bv. alleen aan grootverbruikers);

omdat de leverancier een coöperatieve vennootschap is en alleen levert aan zijn vennoten; of

omdat de afnemer zelf, of één van diens huisgenoten, nog openstaande schulden heeft bij de leverancier.

De minister van Energie kan nog andere weigeringsgronden afbakenen.

Nieuwe doelgroepen voor sociale dakisolatie

Het besluit bevat een bijgewerkte lijst van personen die in aanmerking komen voor trajectbegeleiding en financiële ondersteuning bij dak- of zoldervloerisolatie. Dat zijn voortaan alle personen die behoren tot de volgende categorieën:

beschermde afnemers;

afnemers voor wie de elektriciteits- of gasdistributienetbeheerder een verzoek tot afsluiting van energietoevoer heeft ingediend bij de lokale adviescommissie;

afnemers met een actieve budgetmeter voor elektriciteit of aardgas (vroeger: afnemers met minimumlevering);

afnemers die tot de doelgroep van de meest behoeftigen behoren, wat het Fonds ter reductie van de globale energiekosten (FRGE) betreft; en

afnemers die een woning of woongebouw huren dat verhuurd wordt door een sociaal verhuurkantoor.

Gedetailleerde sociale statistieken

Leveranciers en netbeheerders moeten tot slot zeer gedetailleerde statistieken opstellen, en dit zowel voor de OCMW's (vroeger: voor de lokale adviescommissies), als voor de VREG. Het besluit lijst alle gegevens op die moeten worden opgeleverd. Zoals: het aantal huishoudelijke afnemers dat recent werd afgesloten, het aantal afnemers dat zal worden afgesloten, het aantal afnemers waarvan de opzegging geannuleerd werd, het aantal heraansluitingen, het aantal afbetalingsplannen waarvoor al een eerste aflossing gestort werd, het aantal dossiers dat werd doorgestuurd naar de lokale adviescommissie met een verzoek tot uitschakeling van de stroombegrenzingsfunctie op de budgetmeter, enz.

Vanaf 26 oktober 2012

De meeste bepalingen van dit besluit tot wijziging van het Energiebesluit treden 10 dagen na publicatie in werking. Dat is op 26 oktober. Maar er zijn enkele uitzonderingen. Zo moeten we voor het indicatieve overzicht van de kosten nog wachten op een ministerieel besluit.

Bron: Besluit van de Vlaamse Regering van 7 september 2012 tot wijziging van het Energiebesluit van 19 november 2010, wat betreft de sociale openbaredienstverplichtingen en de energiescans, en het besluit van de Vlaamse Regering van 18 december 1992 houdende instelling van een aanpassingspremie en een verbeteringspremie voor woningen en van het Energiebesluit van 19 november 2010, BS 16 oktober 2012.