Energie in de bouwsector

Vanaf nu mag de Vlaamse Regering EPB-eisen opleggen voor werken en handelingen, zelfs als die niet vergunnings- of meldingsplichtig zijn. De lokale besturen zullen bovendien strenger kunnen zijn dan de gewestelijke overheid. Daarnaast zal iedereen over 10 jaar verplicht zijn om bijna-energieneutraal te bouwen. Dat, en nog veel meer, staat in een decreet van 18 november 2011 tot wijziging van het Energiedecreet.

Ook EPB-eisen voor technische systemen

Op dit ogenblik zijn de eisen inzake energieprestaties en binnenklimaat (EPB) volledig gericht op gebouwen. Het decreet van 18 november maakt het mogelijk om ook EPB-eisen af te kondigen voor technische bouwsystemen en voor constructieonderdelen. En dit zowel in nieuwe, als in bestaande gebouwen.

Onder 'technische bouwsystemen' verstaat de decreetgever: alle installaties voor energieopwekking, ruimteverwarming, bereiding van sanitair warm water, koeling, ventilatie en verlichting. Werken aan constructieonderdelen, zoals het renoveren van een dak of het plaatsen van nieuwe ramen, zijn op dit ogenblik meestal niet vergunnings- of meldingsplichtig. De EPB-plicht wordt dan ook losgekoppeld van de vergunnings- of meldingsplicht, zodat de Vlaamse Regering EPB-eisen kan opleggen voor kleine ingrepen met een grote energie-impact.

Strengere eisen op lokaal vlak

Het is de Vlaamse Regering die de concrete EPB-eisen vastlegt. Maar gemeenten die dat wensen, zullen voor nieuwe wijken eigen EPB-eisen mogen opleggen, die strenger zijn dan de algemeen geldende gewestelijke eisen.

Beter af met alternatieve energie?

Een bouwheer die een gebouw wil neerzetten met een vloeroppervlakte van meer dan 1.000m², moet nu al een studie laten uitvoeren naar de technische, milieutechnische en economische haalbaarheid van alternatieve systemen, zoals warmtepompen, warmtekrachtkoppeling of stadsverwarmings- of koelingssystemen. Nieuw is dat die drempel van 1.000m² wegvalt. Er moet dus een haalbaarheidsstudie gemaakt worden voor élke nieuwbouw.

Hoewel de meeste verplichtingen van het decreet ingaan op 15 december 2011, gaat deze wijziging maar in op een datum die nog door de Vlaamse Regering zal worden vastgelegd.

De Vlaamse Regering kan dan ook bepalen dat één haalbaarheidsstudie volstaat voor groepen van soortgelijke gebouwen, of voor soortgelijke gebouwen in eenzelfde gebied. Zo zouden nieuwe woningen met zonneboiler die aan een aantal voorwaarden voldoen qua volume of ligging, geen afzonderlijke haalbaarheidsstudies moeten hebben.

Aandeel hernieuwbare energie

Vanaf 2015 moet in de bouwvoorschriften van nieuwe en van grondig gerenoveerde bestaande gebouwen staan dat een bepaalde percentage van de energie afkomstig moet zijn uit hernieuwbare energiebronnen.

Gecertificeerd installateur

Om de installatie van die systemen voor hernieuwbare energie in goede banen te leiden, moeten alle EU-lidstaten tegen 31 december van volgend jaar een certificatiesysteem of een gelijkwaardige regeling hebben voor 'aannemers van hernieuwbare energiesystemen en energie-efficiëntiesystemen'.

Nog alleen bijna-energieneutrale gebouwen

Volgens Europa moeten alle nieuwe overheidsgebouwen tegen 2019 'bijna-energieneutrale gebouwen' zijn.

Vanaf 2021 geldt die verplichting ook voor andere gebouwen.

Een bijna-energieneutraal gebouw is een gebouw met een zeer hoge energieprestatie, waarbij de dicht bij 0 liggende, of zeer lage hoeveelheid energie die nog vereist is, in zeer aanzienlijke mate geleverd wordt door hernieuwbare energiebronnen, die ter plaatse of dichtbij geproduceerd worden.

Sancties

Het niet-respecteren van de energieprestatie-eisen kan tot zeer hoge administratieve boetes leiden.

Vanaf 15 december 2011

De meeste bepalingen van het decreet van 18 november 2011 tot wijziging van het Energiedecreet treden bij hun publicatie onmiddellijk in werking. Dat is op 15 december 2011.

Bron: Decreet van 18 november 2011 houdende wijziging van het decreet van 8 mei 2009 houdende algemene bepalingen betreffende het energiebeleid (Energiedecreet), BS 15 december 2011.

Zie ook:
- Richtlijn 2010/31/EU van het Europees Parlement en de Raad van 19 mei 2010 betreffende de energieprestatie van gebouwen, Pb.L. 18 juni 2006, afl. 153 (Herziene Energieprestatierichtlijn).
- Richtlijn 2009/28/EG van het Europees Parlement en de Raad ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen en houdende wijziging en intrekking van Richtlijn 2001/77/EG en Richtlijn 2003/30/EG, Pb.L. 5 juni 2009, afl. 140 (Richtlijn op de Hernieuwbare Energie).